Chỉ cần bán hàng online, livestream trên Facebook, đăng sản phẩm trên Shopee hay TikTok Shop thì có thể “an toàn” hơn bán hàng truyền thống?
Câu trả lời là: Không.
Việc kinh doanh hàng giả, hàng giả mạo nhãn hiệu hoặc hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường mạng vẫn có thể bị kiểm tra, xử lý như các hoạt động kinh doanh khác. Thực tế, cơ quan chức năng đang tăng cường kiểm tra các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội – những nơi được xác định có nguy cơ cao về hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
❓ “HÀNG GIẢ THƯƠNG HIỆU” CÓ THỂ HIỂU NHƯ THẾ NÀO?
Một sản phẩm gắn tên, logo hoặc dấu hiệu trùng hay khó phân biệt với nhãn hiệu đang được bảo hộ mà không được phép có thể làm phát sinh vấn đề pháp lý về hàng giả mạo nhãn hiệu hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, tùy từng hành vi và tình tiết cụ thể.
Ví dụ:
❌ Bán túi, giày, quần áo gắn logo thương hiệu nổi tiếng nhưng không phải hàng chính hãng.
❌ Livestream giới thiệu hàng “rep”, “fake”, “like auth” nhưng sử dụng nhãn hiệu của người khác.
❌ Đăng sản phẩm trên sàn với hình ảnh, logo hoặc dấu hiệu giả mạo để khách hàng hiểu nhầm là hàng thật.
❌ Biết hàng hóa có dấu hiệu giả mạo nhưng vẫn tiếp tục nhập về và bán kiếm lợi.
Việc ghi thêm những cụm từ như “hàng fake”, “hàng replica”, “không phải chính hãng” cũng không đương nhiên làm cho hoạt động kinh doanh trở nên hợp pháp.
⚖️ CÓ THỂ BỊ XỬ PHẠT HÀNH CHÍNH
Theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất và buôn bán hàng giả, hành vi buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa có thể bị phạt theo giá trị hàng hóa vi phạm hoặc mức thu lợi bất hợp pháp, đồng thời có thể bị áp dụng các biện pháp như tịch thu, buộc tiêu hủy tang vật và buộc nộp lại khoản lợi bất hợp pháp.
Đáng chú ý, Nghị định 24/2025/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung Nghị định 98/2020/NĐ-CP và có hiệu lực từ ngày 21/02/2025. Các quy định mới tiếp tục tăng cường cơ chế xử lý vi phạm trong hoạt động thương mại, trong đó có các hành vi diễn ra trên môi trường số.
KHÔNG CHỈ LÀ BỊ GỠ SẢN PHẨM
Người bán hàng vi phạm có thể đối mặt với nhiều hậu quả:
Sản phẩm bị gỡ khỏi nền tảng;
Tài khoản hoặc gian hàng có thể bị hạn chế theo chính sách của nền tảng;
Hàng hóa có thể bị tịch thu hoặc buộc tiêu hủy;
Phải nộp lại khoản lợi bất hợp pháp;
Có thể bị xử phạt hành chính;
Chủ sở hữu quyền có thể thực hiện các biện pháp bảo vệ quyền lợi theo quy định pháp luật;
Trường hợp đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Bộ luật Hình sự quy định về tội sản xuất, buôn bán hàng giả; trong những trường hợp thuộc ngưỡng và dấu hiệu luật định, người phạm tội có thể bị phạt tiền hoặc phạt tù. Pháp nhân thương mại phạm tội cũng có thể bị xử lý theo quy định tương ứng.
BÁN ONLINE KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ “KHÓ BỊ PHÁT HIỆN”
Một sai lầm phổ biến là cho rằng bán hàng qua tài khoản cá nhân, livestream hoặc gian hàng nhỏ thì cơ quan chức năng khó xác định người bán.
Tuy nhiên, hoạt động thương mại điện tử để lại nhiều dấu vết như:
- Thông tin tài khoản;
- Nội dung đăng bán;
- Livestream;
- Lịch sử giao dịch;
- Thông tin giao hàng;
- Kho hàng;
- Dòng tiền thanh toán;
- Thông tin người bán và đơn vị vận chuyển.
Do đó, môi trường mạng không phải là “vùng miễn trừ” đối với hành vi kinh doanh hàng giả. Các đợt kiểm tra hiện nay cũng đặc biệt chú trọng hàng giả và hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ trên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội.
️ NGƯỜI BÁN HÀNG CẦN LÀM GÌ ĐỂ GIẢM RỦI RO?
Trước khi nhập và bán sản phẩm mang thương hiệu, người kinh doanh nên:
✅ Kiểm tra nguồn gốc hàng hóa;
✅ Lưu giữ hóa đơn, chứng từ hợp pháp;
✅ Kiểm tra quyền phân phối nếu sử dụng thương hiệu của bên khác;
✅ Không sử dụng logo, nhãn hiệu gây nhầm lẫn về nguồn gốc;
✅ Không quảng cáo sản phẩm bằng thông tin sai sự thật;
✅ Chủ động kiểm tra hàng hóa trước khi livestream hoặc đưa lên sàn.
THÔNG ĐIỆP QUAN TRỌNG
Bán hàng trên Shopee, TikTok Shop hay Facebook không làm thay đổi bản chất pháp lý của hành vi. Nếu hàng hóa là hàng giả, giả mạo nhãn hiệu hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ thì người bán vẫn có thể bị xử lý tùy theo hành vi, giá trị hàng hóa, mức độ vi phạm và các tình tiết cụ thể.
Kinh doanh online muốn bền vững không chỉ cần biết cách bán hàng, mà còn phải biết hàng mình bán có hợp pháp hay không.
Lưu ý: Nội dung mang tính thông tin tham khảo; việc xác định hành vi vi phạm và mức xử lý cần căn cứ hồ sơ, chứng cứ và tình tiết của từng vụ việc.
#HangGia #HangGiaThuongHieu #Shopee #TikTokShop #Facebook #ThuongMaiDienTu #SoHuuTriTue #BaoVeThuongHieu
