BÁN HÀNG TẠI NHÀ CÓ PHẢI ĐĂNG KÝ HỘ KINH DOANH?
Nhiều người nghĩ rằng: “Tôi chỉ bán hàng tại nhà, bán nhỏ lẻ, không thuê cửa hàng thì không cần đăng ký hộ kinh doanh”.
Hiểu như vậy chưa hoàn toàn chính xác.
Từ ngày 01/7/2025, quy định về đăng ký hộ kinh doanh được thực hiện theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Theo đó, việc có phải đăng ký hay không không chỉ phụ thuộc vào việc bạn bán hàng ở nhà hay ngoài cửa hàng, mà phải xem hình thức và tính chất hoạt động kinh doanh của bạn.
1. Bán hàng tại nhà có mặc nhiên được miễn đăng ký?
Không.
Khoản 2 Điều 83 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định người thành lập hộ kinh doanh có nghĩa vụ đăng ký hộ kinh doanh và không được hoạt động dưới danh nghĩa hộ kinh doanh mà không đăng ký.
Điều này có nghĩa: nếu bạn tổ chức hoạt động bán hàng một cách thường xuyên, ổn định và thuộc trường hợp phải đăng ký hộ kinh doanh thì việc đặt địa điểm kinh doanh ngay tại nhà không phải là lý do để được miễn đăng ký.
Ví dụ:
- Mở cửa hàng tạp hóa tại nhà;
- Bán quần áo thường xuyên tại nhà;
- Bán đồ gia dụng;
- Bán mỹ phẩm;
- Bán thực phẩm;
- Nhận đặt hàng online rồi giao cho khách;
- Kinh doanh kết hợp bán trực tiếp và bán qua Facebook, TikTok, website hoặc sàn thương mại điện tử.
Trong những trường hợp này, cần xác định hoạt động kinh doanh có thuộc diện phải đăng ký hộ kinh doanh hay thuộc nhóm được pháp luật miễn đăng ký.
2. Những trường hợp nào không phải đăng ký hộ kinh doanh?
Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định một số trường hợp không phải đăng ký hộ kinh doanh.
Bao gồm:
Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối;
Người bán hàng rong, quà vặt;
Người buôn chuyến;
Người kinh doanh lưu động;
Người kinh doanh thời vụ;
Người làm dịch vụ có thu nhập thấp.
Tuy nhiên, việc miễn đăng ký không áp dụng nếu hoạt động thuộc ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Riêng trường hợp “làm dịch vụ có thu nhập thấp”, mức thu nhập thấp do UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quy định.
Đây là điểm rất quan trọng.
Không thể hiểu rằng cứ “bán hàng nhỏ” hoặc “doanh thu ít” thì đương nhiên được miễn đăng ký.
3. Bán hàng online tại nhà thì sao?
Đây cũng là vấn đề rất nhiều người quan tâm.
Ví dụ, bạn không mở cửa hàng nhưng ở nhà:
- Nhập hàng về;
- Đăng sản phẩm lên Facebook;
- Livestream bán hàng;
- Nhận đơn qua Messenger, Zalo;
- Bán trên website;
- Bán trên sàn thương mại điện tử;
- Đóng gói hàng tại nhà rồi giao cho khách.
Việc không có cửa hàng mặt phố không đồng nghĩa với việc không có hoạt động kinh doanh.
Đặc biệt, pháp luật hiện nay đã có quy định riêng về quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số.
Theo quy định hiện hành, nếu bán hàng trên nền tảng có chức năng đặt hàng trực tuyến và thanh toán, chủ quản nền tảng có trách nhiệm khấu trừ, khai thuế và nộp thuế thay đối với các giao dịch thuộc phạm vi quy định. Với nền tảng không có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện việc khai và nộp thuế theo quy định.
Như vậy, cách thức nộp thuế trên nền tảng không đồng nghĩa với việc người bán mặc nhiên được miễn đăng ký kinh doanh.
Đây là hai vấn đề cần phân biệt.
⚠️ 4. Đăng ký hộ kinh doanh và nộp thuế có phải là một việc?
Không nên đánh đồng hai vấn đề này.
Đăng ký hộ kinh doanh là thủ tục xác lập hoạt động kinh doanh theo quy định về đăng ký kinh doanh.
Trong khi đó, nghĩa vụ thuế liên quan đến doanh thu, phương pháp tính thuế, khai thuế, nộp thuế, hóa đơn và các nghĩa vụ tài chính khác.
Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh đồng thời là Giấy chứng nhận đăng ký thuế của hộ kinh doanh.
Vì vậy, người kinh doanh cần xác định đúng mình đang thuộc trường hợp nào thay vì chỉ dựa vào suy nghĩ “tôi bán nhỏ nên không cần đăng ký”.
5. Nhà riêng có được làm địa điểm kinh doanh không?
Có thể đăng ký trụ sở hộ kinh doanh tại nơi thực hiện hoạt động kinh doanh nếu đáp ứng các điều kiện pháp luật liên quan.
Theo Điều 87 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, trụ sở hộ kinh doanh là nơi hộ kinh doanh thực hiện hoạt động kinh doanh và là địa chỉ liên lạc do hộ kinh doanh đăng ký.
Hộ kinh doanh cũng có thể hoạt động kinh doanh ngoài trụ sở và có thể có nhiều địa điểm kinh doanh trong phạm vi cả nước theo quy định.
Do đó, việc kinh doanh tại nhà không phải là vấn đề pháp luật cấm.
Điều quan trọng là phải xác định đúng hình thức đăng ký, ngành nghề kinh doanh và các điều kiện chuyên ngành nếu có.
6. Nếu phải đăng ký hộ kinh doanh thì đăng ký ở đâu?
Theo quy định hiện hành, cơ quan đăng ký kinh doanh được tổ chức ở cấp tỉnh và cấp xã.
Đối với hộ kinh doanh, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã thực hiện việc đăng ký hộ kinh doanh.
Người thành lập hộ kinh doanh có thể đăng ký:
- Trực tiếp;
- Qua dịch vụ bưu chính;
- Hoặc qua mạng thông tin điện tử.
Nghị định 168/2025/NĐ-CP cũng quy định việc đăng ký hộ kinh doanh trực tuyến sử dụng tài khoản định danh điện tử và thực hiện theo quy trình trên hệ thống đăng ký hộ kinh doanh.
7. Một số tình huống dễ nhầm
Tình huống 1:
Một người bán rau, bán hàng rong theo hình thức lưu động → có thể thuộc trường hợp không phải đăng ký hộ kinh doanh theo Điều 82.
Tình huống 2:
Một người mở cửa hàng tạp hóa cố định ngay tại nhà và kinh doanh thường xuyên → không nên mặc nhiên cho rằng được miễn đăng ký chỉ vì bán tại nhà.
Tình huống 3:
Một người bán quần áo online, hàng hóa tập kết và đóng gói tại nhà → cần xem xét hoạt động thực tế và hình thức kinh doanh để xác định nghĩa vụ đăng ký.
Tình huống 4:
Một người vừa mở cửa hàng tại nhà vừa bán hàng trên sàn thương mại điện tử → cần đồng thời lưu ý cả quy định về đăng ký kinh doanh và quy định quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử.
⚖️ 8. Điều quan trọng nhất: đừng chỉ nhìn vào “bán tại nhà”
Câu hỏi chính xác không nên chỉ là:
“Tôi bán hàng tại nhà thì có phải đăng ký không?”
Mà nên là:
“Hoạt động kinh doanh của tôi thuộc trường hợp phải đăng ký hộ kinh doanh hay thuộc trường hợp được miễn đăng ký theo pháp luật?”
Bởi vì cùng là “bán hàng tại nhà” nhưng mỗi người có thể có cách thức kinh doanh khác nhau.
Có người chỉ bán thời vụ.
Có người bán hàng rong.
Có người bán nhỏ lẻ.
Có người mở cửa hàng cố định.
Có người bán online với doanh thu lớn.
Có người kinh doanh ngành nghề có điều kiện.
Do đó, cần căn cứ vào bản chất hoạt động kinh doanh, ngành nghề, địa điểm, hình thức kinh doanh và các quy định chuyên ngành để xác định nghĩa vụ pháp lý.
KẾT LUẬN
Bán hàng tại nhà không đồng nghĩa với việc đương nhiên được miễn đăng ký hộ kinh doanh.
Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, pháp luật có quy định một số trường hợp được miễn đăng ký như bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, kinh doanh thời vụ, một số trường hợp sản xuất nông – lâm – ngư nghiệp, làm muối và dịch vụ có thu nhập thấp theo quy định của địa phương.
Ngoài các trường hợp được miễn, người kinh doanh cần xem xét nghĩa vụ đăng ký hộ kinh doanh trước khi hoạt động dưới danh nghĩa hộ kinh doanh.
Nếu bạn đang bán hàng tại nhà, bán online hoặc kinh doanh kết hợp nhiều hình thức và chưa biết mình có phải đăng ký hộ kinh doanh hay không, nên kiểm tra cụ thể ngành nghề, cách thức bán hàng và quy mô hoạt động để tránh hiểu sai quy định.
CÔNG TY LUẬT VIỆT PHÚ
TRỤ SỞ CHÍNH
Địa chỉ: Số LK44, Ngõ 4, Đường Nguyễn Văn Lộc, P. Mộ Lao, Hà Nội.
Điện thoại: 024.6261.2299
VĂN PHÒNG TP. HỒ CHÍ MINH
Địa chỉ: Số 22 đường 546, P. Phước Long, TP Hồ Chí Minh.
Điện thoại: 077 832 0000 ( Ls Mai )
ĐẠI DIỆN
Ths Nguyễn Huế: 0936.129.229
E-Mail: luatvietphu@gmail.com
