Những trường hợp cần thực hiện thủ tục PCCC

4

Phòng cháy, chữa cháy (PCCC) là yêu cầu pháp lý quan trọng đối với các tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân quản lý, sử dụng công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh. Việc thực hiện đầy đủ các thủ tục PCCC không chỉ nhằm bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản mà còn là điều kiện cần thiết để nhiều cơ sở duy trì hoạt động ổn định, đúng quy định pháp luật.

Tuy nhiên, trên thực tế, không phải chủ cơ sở nào cũng xác định được trường hợp nào phải thực hiện thủ tục PCCC, trường hợp nào cần thẩm định thiết kế, nghiệm thu hoặc lập hồ sơ quản lý PCCC. Có những doanh nghiệp chỉ quan tâm đến việc trang bị bình chữa cháy mà chưa chú trọng đến các yêu cầu pháp lý khác.

Công ty Luật Việt Phú tư vấn các quy định pháp luật về phòng cháy, chữa cháy, hỗ trợ doanh nghiệp xác định nghĩa vụ, chuẩn bị hồ sơ và thực hiện các thủ tục cần thiết theo quy định hiện hành.

1. Căn cứ pháp lý xác định trường hợp phải thực hiện thủ tục PCCC

Hiện nay, các quy định về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ được điều chỉnh chủ yếu bởi:

  • Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15.

  • Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật.

  • Các thông tư và văn bản hướng dẫn có liên quan.

Các quy định mới được áp dụng từ ngày 01/07/2025.

Theo đó, nghĩa vụ PCCC được xác định căn cứ vào loại hình cơ sở, quy mô, tính chất hoạt động, đặc điểm công trình và mức độ nguy hiểm cháy, nổ. Doanh nghiệp cần phân biệt nghĩa vụ quản lý an toàn PCCC với thủ tục thẩm định thiết kế và kiểm tra nghiệm thu về PCCC.

2. Những trường hợp cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC

Các cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC phải thực hiện trách nhiệm bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy theo quy định. Một số nhóm cơ sở phổ biến gồm:

2.1. Nhà hàng, khách sạn, nhà nghỉ và cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống

Nhà hàng, khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở lưu trú và các địa điểm kinh doanh dịch vụ ăn uống thường có nhiều thiết bị điện, hệ thống bếp, khu vực đun nấu và tập trung đông người.

Những yếu tố này có thể làm gia tăng nguy cơ xảy ra cháy, nổ nếu không được kiểm soát tốt.

Chủ cơ sở cần quan tâm đến các yêu cầu như:

  • Trang bị phương tiện chữa cháy phù hợp.

  • Bố trí lối thoát nạn và biển chỉ dẫn thoát hiểm.

  • Xây dựng nội quy an toàn PCCC.

  • Kiểm tra hệ thống điện, thiết bị sử dụng gas và khu vực bếp.

  • Tổ chức lực lượng PCCC tại cơ sở theo quy định.

  • Lập, quản lý hồ sơ PCCC và thực hiện các nghĩa vụ liên quan.

Đối với những công trình thuộc danh mục phải thẩm định thiết kế về PCCC, chủ đầu tư còn phải thực hiện thủ tục thẩm định trước khi triển khai theo quy định.

2.2. Nhà xưởng sản xuất và cơ sở công nghiệp

Nhà xưởng sản xuất là nhóm cơ sở cần đặc biệt chú trọng đến công tác PCCC do thường có diện tích lớn, sử dụng nhiều máy móc, thiết bị điện và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất.

Các cơ sở sản xuất gỗ, nhựa, giấy, dệt may, hóa chất, cơ khí và chế biến thực phẩm cần đánh giá cụ thể nguy cơ cháy, nổ phát sinh từ dây chuyền sản xuất.

Doanh nghiệp cần thực hiện các công việc:

  • Kiểm tra điều kiện an toàn PCCC của nhà xưởng.

  • Bố trí hệ thống báo cháy, chữa cháy phù hợp.

  • Bảo đảm khoảng cách an toàn phòng cháy.

  • Bố trí đường giao thông cho xe chữa cháy tiếp cận.

  • Xây dựng phương án thoát nạn.

  • Quản lý vật liệu dễ cháy và nguồn nhiệt.

  • Thực hiện thủ tục thẩm định, nghiệm thu nếu thuộc đối tượng bắt buộc.

2.3. Kho hàng, kho chứa nguyên vật liệu

Kho hàng, kho lưu trữ và kho chứa nguyên vật liệu có thể tiềm ẩn nguy cơ cháy lớn, đặc biệt khi lưu trữ hàng hóa dễ bắt lửa, bao bì, giấy, vải, nhựa hoặc các loại hóa chất.

Chủ cơ sở cần xác định loại hàng hóa lưu trữ, khối lượng, phương thức bảo quản và quy mô kho để xác định các yêu cầu PCCC tương ứng.

Một số nội dung cần quan tâm gồm:

  • Phân khu lưu trữ hàng hóa.

  • Bảo đảm khoảng cách an toàn.

  • Bố trí hệ thống báo cháy và chữa cháy.

  • Trang bị bình chữa cháy phù hợp.

  • Kiểm soát nguồn điện, nguồn nhiệt.

  • Bảo đảm lối đi và lối thoát nạn.

  • Xây dựng phương án xử lý khi xảy ra cháy.

Đặc biệt, đối với kho có quy mô lớn hoặc chứa hàng hóa nguy hiểm cháy, nổ, việc xác định nghĩa vụ thẩm định thiết kế PCCC cần được thực hiện ngay từ giai đoạn lập dự án.

2.4. Chung cư, nhà cao tầng và tòa nhà văn phòng

Các công trình chung cư, nhà cao tầng, tòa nhà văn phòng thường có số lượng người sử dụng lớn, nhiều tầng và hệ thống kỹ thuật phức tạp.

Những công trình này cần bảo đảm các điều kiện an toàn như:

  • Hệ thống báo cháy.

  • Hệ thống chữa cháy.

  • Hệ thống cấp nước chữa cháy.

  • Hệ thống hút khói và chống tụ khói.

  • Đèn chiếu sáng sự cố.

  • Biển chỉ dẫn thoát nạn.

  • Thang bộ và lối thoát hiểm.

  • Nguồn điện phục vụ hệ thống PCCC.

Đối với công trình thuộc diện quy định tại Phụ lục III Nghị định 105/2025/NĐ-CP, chủ đầu tư phải thực hiện thủ tục thẩm định thiết kế về PCCC khi xây dựng mới, điều chỉnh thiết kế hoặc thực hiện các thay đổi thuộc trường hợp pháp luật quy định.

Ví dụ, nhà chung cư hoặc nhà ở tập thể cao từ 7 tầng trở lên hoặc có tổng diện tích sàn từ 3.000 m² trở lên thuộc nhóm được liệt kê trong danh mục thẩm định thiết kế PCCC.

2.5. Trung tâm thương mại, siêu thị và cửa hàng kinh doanh

Trung tâm thương mại, siêu thị và các khu vực kinh doanh tập trung đông người thường có nhiều gian hàng, thiết bị điện, hệ thống chiếu sáng và hàng hóa dễ cháy.

Chủ đầu tư, đơn vị quản lý và người đứng đầu cơ sở cần xác định rõ trách nhiệm quản lý PCCC, bao gồm:

  • Duy trì điều kiện an toàn PCCC.

  • Kiểm tra phương tiện chữa cháy.

  • Bảo đảm lối thoát nạn không bị cản trở.

  • Tổ chức hướng dẫn nhân viên xử lý tình huống cháy.

  • Quản lý hệ thống điện và thiết bị tiêu thụ điện.

  • Thực hiện các thủ tục pháp lý theo phân loại công trình.

2.6. Trường học, bệnh viện và cơ sở giáo dục

Trường học, bệnh viện, trung tâm đào tạo và cơ sở chăm sóc sức khỏe là những địa điểm có đặc thù tập trung nhiều người, trong đó có người cần hỗ trợ khi sơ tán.

Do đó, công tác PCCC cần được chú trọng ngay từ giai đoạn thiết kế và trong suốt quá trình sử dụng công trình.

Các cơ sở cần quan tâm đến hệ thống báo cháy, phương tiện chữa cháy, lối thoát nạn, phương án cứu nạn, cứu hộ và công tác tập huấn cho nhân viên.

Đối với công trình thuộc danh mục phải thẩm định thiết kế PCCC, chủ đầu tư cần hoàn thiện thủ tục theo quy định trước khi triển khai các bước tiếp theo.

2.7. Cơ sở kinh doanh karaoke, vũ trường và dịch vụ giải trí

Karaoke, vũ trường và các cơ sở kinh doanh dịch vụ giải trí có những đặc điểm riêng về thiết kế không gian, cách âm, hệ thống điện, thiết bị chiếu sáng và số lượng khách hàng.

Đây là nhóm ngành nghề cần đặc biệt quan tâm đến việc đáp ứng các yêu cầu PCCC và điều kiện kinh doanh có liên quan.

Chủ cơ sở cần rà soát:

  • Điều kiện an toàn của hệ thống điện.

  • Hệ thống báo cháy, chữa cháy.

  • Vật liệu trang trí, vật liệu cách âm.

  • Lối thoát nạn và chỉ dẫn thoát hiểm.

  • Trang thiết bị chữa cháy.

  • Hồ sơ quản lý và phương án PCCC.

Không nên đưa cơ sở vào hoạt động khi chưa hoàn thành các nghĩa vụ pháp lý bắt buộc.

3. Những trường hợp phải thẩm định thiết kế về PCCC

Không phải tất cả các cơ sở thuộc diện quản lý PCCC đều phải thực hiện thủ tục thẩm định thiết kế. Theo quy định tại Luật PCCC và CNCH và Nghị định 105/2025/NĐ-CP, công trình thuộc danh mục tại Phụ lục III phải thực hiện thẩm định thiết kế về PCCC theo quy định.

Một số trường hợp cần lưu ý:

  • Xây dựng mới công trình thuộc danh mục phải thẩm định thiết kế PCCC.

  • Điều chỉnh thiết kế công trình thuộc diện phải thẩm định.

  • Thay đổi công năng sử dụng làm thay đổi điều kiện an toàn PCCC.

  • Cải tạo công trình làm phát sinh những thay đổi thuộc trường hợp phải thẩm định.

  • Thay đổi nguyên lý báo cháy hoặc nguyên lý chữa cháy.

  • Thay đổi chất chữa cháy hoặc thông số kỹ thuật của máy bơm chữa cháy thuộc trường hợp luật định.

  • Thay thế hoặc trang bị bổ sung hệ thống báo cháy, chữa cháy thuộc trường hợp phải thẩm định.

Việc xác định có phải thẩm định thiết kế hay không phải căn cứ vào quy mô và nội dung thay đổi thực tế của công trình.

thuvienphapluat.vn+1

4. Những trường hợp cần thực hiện thủ tục nghiệm thu PCCC

Nghiệm thu PCCC là công việc quan trọng nhằm đánh giá việc triển khai các giải pháp, hệ thống phòng cháy, chữa cháy có đáp ứng yêu cầu thiết kế và quy định pháp luật hay không.

Doanh nghiệp, chủ đầu tư cần quan tâm đến thủ tục này khi công trình thuộc đối tượng phải kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC.

Hồ sơ liên quan có thể bao gồm:

  • Văn bản thẩm định thiết kế PCCC và hồ sơ thiết kế đã được thẩm định.

  • Văn bản nghiệm thu của chủ đầu tư hoặc chủ sở hữu công trình.

  • Biên bản nghiệm thu từng phần và nghiệm thu tổng thể hệ thống PCCC.

  • Bản vẽ hoàn công hệ thống PCCC.

  • Giấy chứng nhận kiểm định phương tiện PCCC trong trường hợp có yêu cầu.

  • Tài liệu hướng dẫn vận hành, bảo dưỡng thiết bị và hệ thống PCCC.

Chủ đầu tư cần phân biệt việc tự nghiệm thu của mình với thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan có thẩm quyền. Không phải mọi công trình đều phải thực hiện cùng một quy trình kiểm tra nghiệm thu.

Ministry of Culture, Sports and Tourism+1

5. Những trường hợp cần rà soát lại điều kiện PCCC

Ngoài các trường hợp xây dựng mới, doanh nghiệp đang hoạt động cũng cần rà soát điều kiện PCCC khi có những thay đổi như:

Thay đổi công năng sử dụng: Ví dụ chuyển đổi nhà ở thành văn phòng, chuyển kho hàng thành khu vực sản xuất hoặc chuyển đổi công trình thành cơ sở kinh doanh dịch vụ.

Cải tạo, mở rộng công trình: Việc tăng diện tích, tăng số tầng, thay đổi lối thoát nạn hoặc điều chỉnh hệ thống kỹ thuật có thể làm thay đổi điều kiện an toàn PCCC.

Thay đổi hệ thống báo cháy, chữa cháy: Khi thay đổi nguyên lý hoạt động, chất chữa cháy, thông số kỹ thuật hoặc trang bị bổ sung hệ thống, cần kiểm tra nghĩa vụ thẩm định theo quy định.

Thay đổi quy mô hoạt động: Việc tăng số lượng người làm việc, tăng khối lượng hàng hóa lưu trữ hoặc thay đổi dây chuyền sản xuất cũng cần được đánh giá về nguy cơ cháy, nổ và điều kiện an toàn.

Doanh nghiệp không nên tự ý cải tạo hoặc thay đổi công năng khi chưa xác định đầy đủ nghĩa vụ pháp lý về PCCC.

6. Công ty Luật Việt Phú tư vấn thủ tục PCCC cho doanh nghiệp

Việc xác định đúng trường hợp phải thực hiện thủ tục PCCC giúp doanh nghiệp tránh tình trạng chuẩn bị hồ sơ không đúng, đầu tư hệ thống không phù hợp hoặc phát sinh vướng mắc khi cơ quan chức năng kiểm tra.

Công ty Luật Việt Phú hỗ trợ tư vấn các vấn đề pháp lý liên quan đến:

  1. Tư vấn xác định cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC.

  2. Tư vấn trường hợp phải thẩm định thiết kế PCCC.

  3. Tư vấn hồ sơ và thủ tục nghiệm thu PCCC.

  4. Tư vấn điều kiện PCCC đối với nhà xưởng, kho hàng.

  5. Tư vấn pháp lý PCCC đối với nhà hàng, khách sạn, karaoke.

  6. Rà soát hồ sơ pháp lý và điều kiện an toàn PCCC.

  7. Tư vấn khắc phục các tồn tại, thiếu sót về PCCC.

  8. Tư vấn quyền và nghĩa vụ của chủ đầu tư, chủ sở hữu và người đứng đầu cơ sở.

Công ty Luật Việt Phú hướng đến việc cung cấp giải pháp tư vấn pháp lý rõ ràng, phù hợp với từng loại hình doanh nghiệp và đặc điểm công trình.

7. Liên hệ tư vấn thủ tục PCCC tại Công ty Luật Việt Phú

Nếu doanh nghiệp đang chuẩn bị xây dựng nhà xưởng, mở nhà hàng, khách sạn, kinh doanh karaoke, xây dựng kho hàng hoặc cải tạo công trình, việc rà soát nghĩa vụ PCCC ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế rủi ro pháp lý và tiết kiệm chi phí thực hiện.

CÔNG TY LUẬT VIỆT PHÚ

  • Hotline: 0936 129 229

  • Email: luatvietphu@gmail.com

  • Website: www.luatvietphu.com.vn

  • Địa chỉ: Số LK44, Ngõ 4, Nguyễn Văn Lộc, Hà Nội.

Liên hệ Công ty Luật Việt Phú để được tư vấn về những trường hợp cần thực hiện thủ tục PCCC, hồ sơ pháp lý, thẩm định thiết kế và nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy theo quy định.